Tizimning ushbu imkoniyatidan foydalanish uchun Siz avtorizatsiya qilinishingiz kerak!
Ro‘yxatdan o‘tishni xohlaysizmi? Yoki tizimga o‘z loginingiz bilan kirasizmi?

Avtorizatsiya qilish Ro‘yxatdan o‘tish

×
 ×
O‘zbekiston Respublikasining Yagona milliy baholash standartini tasdiqlash to‘g‘risida

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING YAGONA MILLIY BAHOLASh STANDARTI

I bo‘lim. Yagona milliy baholash standartining umumiy qoidalari va tuzilmasi

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. YaMBS prinsiplari

II bo‘lim. Baholash faoliyatining tushunchalari, ta’riflari va prinsiplari (1-son MBS)

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Asosiy tushunchalar va ta’riflar

3-bob. Baholash prinsiplari

III bo‘lim. Baholashga oid vazifa (2-son MBS)

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Baholashga oid vazifaga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish

IV bo‘lim. Baholash jarayonida o‘tkaziladigan o‘rganishlar va tahlillar (3-son MBS)

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Ma’lumotlarni to‘plash va tahlil qilish

3-bob. Baholash obyektini identifikatsiya qilish

4-bob. Baholash materiallarini saqlash va ulardan foydalanish

5-bob. YaMBSdan cheklanish shartlari

V bo‘lim. Baholash to‘g‘risidagi hisobot va uni tuzish tartibi (4-son MBS)

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Baholash to‘g‘risidagi hisobot mazmuniga oid talablar

3-bob. Baholash to‘g‘risidagi hisobot tuzilishiga oid talablar

VI bo‘lim. Qiymat turlari (5-son MBS)

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Qiymat turlari

3-bob. Bozor qiymatiga oid qiymat turlari

1-§. Bozor qiymati

2-§. Bozor ijara haqi

3-§. Garov obyektining qiymati

4-bob. Bozor qiymatidan farqlanuvchi qiymat turlari

1-§. Adolatli qiymat

2-§. Investitsiya qiymati

3-§. Sinergetik qiymat

4-§. Tugatish qiymati

5-§. Yo‘q qilish qiymati

6-§. Qoldiq balans qiymati

7-§. Almashtirishning qoldiq qiymati

8-§. Takror ishlab chiqarish qoldiq qiymati

9-§. Maxsus qiymat

10-§. Sug‘urtaga oid qiymat

11-§. Soliqqa oid qiymat

5-bob. Baholash uchun zarur shart-sharoitlar (taxminiy foydalanish)

6-bob. Alohida iqtisodiy subyektlar uchun o‘ziga xos omillar

7-bob. Farazlar va maxsus farazlar

VII bo‘lim. Baholash yondashuvlari va usullari (6-son MBS)

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Baholash yondashuvlarini qo‘llash

1-§. Qiyosiy yondashuv

2-§. Daromad yondashuvi

3-§. Xarajat yondashuvi

3-bob. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish

VIII bo‘lim. Baholovchi tashkilotlar baholovchilarining ish sifatini nazorat qilish bo‘yicha ichki qoidalarga qo‘yiladigan umumiy talablar (7-son MBS)

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Ichki qoidalarga qo‘yiladigan talablar

3-bob. Ichki qoidalar va ularning mazmuni

4-bob. Ichki qoidalar talablarining bajarilishi yuzasidan ichki nazoratni tashkil etish

IX bo‘lim. Baholash to‘g‘risidagi hisobotning ishonchliligi ekspertizasi (8-son MBS)

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Ekspertiza o‘tkazish uchun asos

3-bob. Ekspertiza buyurtmachisining huquq va majburiyatlari

4-bob. Bajaruvchining huquq va majburiyatlari

5-bob. Ekspertiza o‘tkazishga qo‘yiladigan talablar

6-bob. Ekspert xulosasini rasmiylashtirishga qo‘yiladigan talablar

X bo‘lim. Biznesni va biznesda ishtirok etish huquqi qiymatini baholash (9-son MBS)

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Biznes qiymatini baholashda qo‘llaniladigan baholash yondashuvlari va usullari

1-§. Qiyosiy yondashuv

2-§. Daromad yondashuvi

3-§. Xarajat yondashuvi

3-bob. Biznes qiymatini baholashning xususiyatlari

XI bo‘lim. Ko‘chmas mulk qiymatini baholash (10-son MBS)

1-bob. Umumiy qoidalar

1-§. Ko‘chmas mulk qiymatini baholashning asosiy qoidalari

2-§. Axborotni to‘plash va tahlil qilish

2-bob. Ko‘chmas mulkdan eng samarali foydalanish

3-bob. Ko‘chmas mulk qiymatini baholashda baholash yondashuvlari va usullarini qo‘llash

1-§. Qiyosiy yondashuv

2-§. Daromad yondashuvi

3-§. Xarajat yondashuvi

4-bob. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish

5-bob. Ayrim turdagi ko‘chmas mulklar qiymatini baholashning o‘ziga xos xususiyatlari

6-bob. Development jarayonida bo‘lgan ko‘chmas mulk qiymatini baholashning o‘ziga xos xususiyatlari

1-§. Asosiy qoidalar

2-§. Development jarayonidagi ko‘chmas mulk qiymatini baholashda qo‘llaniladigan baholash yondashuvlari va usullari

3-§. Qiyosiy yondashuv

4-§. Daromad yondashuvi

5-§. Xarajat yondashuvi

6-§. Qoldiq usuli

XII bo‘lim. Nomoddiy aktivlar va intellektual mulk obyektlari qiymatini baholash (11-son MBS)

1-bob. Umumiy qoidalar

1-§. Nomoddiy aktivlar va intellektual mulk obyektlari qiymatini baholashning asosiy qoidalari

2-§. Nomoddiy aktivlar va intellektual mulk obyektlarini identifikatsiya qilish

3-§. Axborotni to‘plash va tahlil qilish

2-bob. Nomoddiy aktivlar va intellektual mulk obyektlari qiymatini baholashda baholash yondashuvlari va usullarini qo‘llash

1-§. Baholash yondashuvlari va usullarini tanlash

2-§. Qiyosiy yondashuv

3-§. Daromad yondashuvi

4-§. Xarajat yondashuvi

5-§. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish

3-bob. Nomoddiy aktivlar qiymatini baholashning o‘ziga xos xususiyatlari

1-§. Nomoddiy aktivlar uchun diskontlash stavkalari (samara stavkalari)

2-§. Nomoddiy aktivning foydali xizmat qilish muddati

4-bob. Nomoliyaviy majburiyatlar shaklidagi nomoddiy aktivlarning qiymatini baholash

1-§. Umumiy qoidalar

2-§. Nomoliyaviy majburiyatlar qiymatini baholashda qo‘llaniladigan baholash yondashuvlari va usullari

3-§. Qiyosiy yondashuv

4-§. Daromad yondashuvi

5-§. Nomoliyaviy majburiyatlar qiymatini baholashda diskontlash stavkasini aniqlash qoidalari

6-§. Nomoliyaviy majburiyatlar qiymatini baholashda pul oqimlarini va tavakkalchilik uchun ustamalarni (marjani) aniqlash qoidalari

7-§. O‘tkazishga qo‘yiladigan cheklovlar

8-§. Soliqlar

9-§. Xarajat yondashuvi

XIII bo‘lim. Tovar-moddiy zaxiralar qiymatini baholash (12-son MBS)

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Axborotlarni to‘plash va tahlil qilish

3-bob. Tovar-moddiy zaxiralar qiymatini baholashda qo‘llaniladigan baholash yondashuvlari va usullari

4-bob. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish

XIV bo‘lim. Mashina va uskunalar qiymatini baholash (13-son MBS)

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Baholashga oid vazifa, axborotni to‘plash va tahlil qilish hamda farazlar

3-bob. Mashina va uskunalar qiymatini baholashda qo‘llaniladigan baholash yondashuvlari va usullari

4-bob. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish

5-bob. Mashina va uskunalar qiymatini baholashning o‘ziga xos xususiyatlari

XV bo‘lim. Xususiylashtirish maqsadida davlat uy-joy fondi qiymatini baholash (14-son MBS)

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Buxgalteriya hisobi standartlari va moliyaviy hisobotlar bilan bog‘liqlik

3-bob. Baholash obyektini baholash

1-§. Baholashga oid vazifani belgilash

2-§. Baholash obyektini identifikatsiya qilish

3-§. Axborot to‘plash va tahlil qilish

4-§. Yakuniy qiymatni hisoblash

5-§. Baholash to‘g‘risidagi hisobotni tuzish

4-bob. Axborotni oshkor etishga qo‘yiladigan talablar

XVI bo‘lim. Yakuniy qoidalar

“Baholash yondashuvlari va usullari” Milliy baholash standartining (6-son MBS) baholash natijalarini muvofiqlashtirish METODIKASI

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish va solishtirma o‘lchovlarni aniqlash

3-bob. Yakuniy qoidalar

Baholovchi tashkilot ichki qoidalarining NAMUNAVIY ShAKLI

1. Hujjatning tuzilishi

2. Asosiy tushunchalar va ta’riflar

3. Ichki qoidalarning mohiyati

4. Mulkni baholashda qo‘llaniladigan me’yoriy hujjatlar

5. Ilovalar

“Biznesni va biznesda ishtirok etish huquqi qiymatini baholash” Milliy baholash standarti (9-son MBS) METODIKASI

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Axborot va moliyaviy hisobotlarni to‘plash va tahlil qilish

3-bob. Baholash yondashuvlari va usullarini tanlash, asoslash va qo‘llash

1-§. Qiyosiy yondashuv

2-§. Daromad yondashuvi

3-§. Xarajat yondashuvi

4-§. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish

“Ko‘chmas mulk qiymatini baholash” Milliy baholash standarti (10-son MBS) METODIKASI

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Baholashga oid vazifani belgilash

3-bob. Axborotni yig‘ish va tahlil qilish

4-bob. Ko‘chmas mulkdan eng samarali foydalanish tahlili

5-bob. Baholash yondashuvlari va usullarini tanlash, asoslash va qo‘llash

1-§. Qiyosiy yondashuv

2-§. Daromad yondashuvi

3-§. Xarajat yondashuvi

4-§. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish

“Nomoddiy aktivlar va intellektual mulk obyektlari qiymatini baholash” Milliy baholash standarti (11-son MBS) METODIKASI

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Nomoddiy aktivlar va intellektual mulk obyektlarini identifikatsiya qilish

3-bob. Axborotni to‘plash va tahlil qilish

4-bob. Baholash yondashuvlari va usullarini tanlash, asoslash va qo‘llash

1-§. Qiyosiy yondashuv

2-§. Daromad yondashuvi

3-§. Xarajat yondashuvi

4-§. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish

5-bob. Alohida obyektlarni baholashning xususiyatlari

“Tovar-moddiy zaxiralar qiymatini baholash” Milliy baholash standartiga (12-son MBS) METODIKASI

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Axborotni to‘plash va tahlil qilish

3-bob. Baholash yondashuvlari va usullarini tanlash, asoslash hamda qo‘llash

1-§. Qiyosiy yondashuv

3-§. Xarajat yondashuvi

4-§. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish

“Mashina va uskunalar qiymatini baholash” Milliy baholash standarti (13-son MBS) METODIKASI

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Axborotni to‘plash va tahlil qilish

2-bob. Baholash obyektini identifikatsiya qilish

3-bob. Baholash yondashuvlari va usullarini tanlash, asoslash va qo‘llash

1-§. Qiyosiy yondashuvi

2-§. Daromad yondashuvi

3-§. Xarajat yondashuvi

5-§. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish

Mashina va uskunalar jismoniy holatining ekspert baholari ShKALASI

“Xususiylashtirish maqsadida davlat uy-joy fondi qiymatini baholash” Milliy baholash standarti (14-son MBS) METODIKASI

1-bob. Umumiy qoidalar

2-bob. Axborotni to‘plash va tahlil qilish

3-bob. Baholash usulini qo‘llash

Uy-joyning iste’molchilik sifatlari koeffitsiyentlarini HISOBLASh

IV. Kvartirani iste’molchilik xususiyatlarining qavatlarga bog‘liq holdagi koeffitsiyentlari (foizlarda)

O‘zbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 28-fevraldagi PF-27-son “2022 — 2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasini “Insonga e’tibor va sifatli ta’lim yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi to‘g‘risida”gi Farmoni va 2023-yil 24-martdagi PQ-101-son “Davlat aktivlarini boshqarish agentligi faoliyatini samarali tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
 LexUZ sharhi
baholash obyekti — O‘zbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati to‘g‘risida”gi Qonunida baholash obyektlari jumlasiga kiritilgan qonunchilikda fuqarolik muomalasida bo‘lishi mumkinligi belgilangan fuqarolik huquqlari obyektlari;
22. YaMBSning 19-bandidagi ayrim masalalarni baholashga oid vazifada belgilangan baholash jarayoni boshlanmasidan oldin hal qilib bo‘lmagan, baholashga oid vazifaga o‘zgartirish yoki qo‘shimchalar kiritish zaruratini yuzaga keltiruvchi axborot paydo bo‘lgan yoxud o‘rganishni talab qiladigan boshqa holatlar yuzaga kelganda, baholashga oid vazifaga baholashni o‘tkazish mobaynida tegishli o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilishi mumkin. Bunda, baholashga oid vazifaga o‘zgartirish va qo‘shimchalar baholovchi tashkilot va buyurtmachining vakolatli shaxslari tomonidan imzolanishi kerak.
23. Baholash ishi boshlangandan keyin yuzaga kelgan har qanday o‘zgarishlar (ishlar hajmining o‘zgarishi, YaMBSning 19-bandida ko‘rsatilgan masalalar bilan bog‘liq o‘zgarishlar va boshqalar) to‘g‘risida baholovchi baholashga oid vazifada ko‘rsatilgan ishni bajargunga va baholash to‘g‘risidagi hisobotni tuzgunga qadar buyurtmachiga xabar berishi shart.
O‘zbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuniga muvofiq, baholovchi tashkilotlar tomonidan qo‘shimcha professional xizmatlar ko‘rsatish bo‘yicha ish natijalari baholash to‘g‘risidagi hisobot hisoblanmaydi.
219. Ichki qoidalar YaMBSning 2-ilovasida keltirilgan namunaviy shaklda tuziladi.
226. Baholovchi tashkilotlarning professional jamoat birlashmalari o‘z a’zolari tomonidan O‘zbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni, YaMBS, baholash faoliyati sohasidagi boshqa normativ-huquqiy hujjatlar, shuningdek baholash faoliyati sohasidagi ichki qoidalar talablariga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiradi.
baholash to‘g‘risidagi hisobotning “Baholash faoliyati to‘g‘risida”gi Qonun, baholash standartlari, baholash faoliyati sohasidagi boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligi;
baholash to‘g‘risidagi hisobotning O‘zbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni, baholash standartlari, baholash faoliyati sohasidagi boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligi;
baholash to‘g‘risidagi hisobot O‘zbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati to‘g‘risida”gi Qonun talablariga, baholash standartlariga, baholash faoliyati sohasidagi boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiq bo‘lmaganda;
254. Baholovchi tomonidan baholash to‘g‘risidagi hisobotni tuzishda yo‘l qo‘yilgan, biroq “Baholash faoliyati to‘g‘risida”gi Qonun, baholash standartlari, baholash faoliyati sohasidagi boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablarining buzilishiga olib kelmagan aniqlangan texnik xatolar (imlo, noto‘g‘ri matn, grammatik yoki arifmetik xatolar) baholash hisobotini haqqoniy emas deb e’tirof etish uchun asos bo‘lmaydi.
255. Agar baholash to‘g‘risidagi hisobotda mazkur MBSning 253-bandida nazarda tutilgan baholash to‘g‘risidagi hisobotni haqqoniy emas deb e’tirof etish uchun asoslar mavjud bo‘lmaganda, baholash to‘g‘risidagi hisobot haqqoniy deb e’tirof etiladi.
v) 3-bo‘lim. Baholash to‘g‘risidagi hisobotning muvofiqligi. Ushbu bo‘limda baholash to‘g‘risidagi hisobotning O‘zbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni, baholash faoliyati standartlari, baholash faoliyati sohasidagi boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiqligi aks ettiriladi.
Ekspert xulosasi YaMBSning 3-ilovasida keltirilgan namunaviy shaklda tuziladi.
264. Baholovchilar biznes qiymatini baholashda YaMBSning 4-ilovasida keltirilgan metodikadan foydalanishlari mumkin.
304. Baholovchilar ko‘chmas mulkni baholashda YaMBSning 5-ilovasida keltirilgan metodikadan foydalanishlari mumkin.
497. 6-son MBSning 160 — 166-bandlarida belgilangan qoidalar nomoliyaviy majburiyatlarni baholashda va nomoliyaviy majburiyatlar bilan bog‘liq baholashlarga tatbiq qilinmasligi mumkin. Nomoliyaviy majburiyatlarni baholashda baholovchilar ushbu bo‘limda keltirilgan qoidalarni qo‘llashi kerak.

_______-son hisobot bo‘yicha

EKSPERT XULOSASI

“_____________________________________________________________________________________”

(baholash to‘g‘risidagi hisobotning nomi)

20__ yil “___” _________

Toshkent shahri

1. Umumiy ma’lumotlar

Ekspertizani o‘tkazish asosi:

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

Ekspertiza predmeti:

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

Ekspertiza turi:

________________________________________________________________________

Ekspertiza o‘tkazilgan sana: 20___ yil “____”_______________

Ekspert: F.I.O., lavozimi, baholovchining malaka sertifikati tartib raqami va uning berilgan sanasi_____________________________________________________

20__ yil “___” _______ dagi “_______________” -son hisobot (keyingi o‘rinlarda Hisobot deb ataladi) 20__ yil “___” _______ da “____________” jamoat birlashmasiga a’zo bo‘lgan “______________” baholovchi tashkilot tomonidan 20__ yil “___” ________ da berilgan ______-son baholovchining malaka sertifikatiga ega bo‘lgan baholovchi ______ tomonidan 20__ yil “___” __________ dagi _______ -son Shartnoma bo‘yicha ________________ maqsadida bajarilgan.

_________________________________________________________________________________________

(obyektning baholash sanasida identifikatsiya qilish imkonini beruvchi aniq tavsifi, yuridik shaxsga tegishli bo‘lgan baholash obyekti bo‘yicha esa yuridik shaxsning rekvizitlari)baholash obyekti hisoblanadi.

2. Baholanuvchi obyektga borgan holda baholanuvchi mol-mulkni tekshirish natijalari (dala sharoitida ekspertiza o‘tkazishda):

Dala sharoitida ekspertiza o‘tkazishda qo‘shimcha ravishda quyidagilar aniqlandi:

(so‘ngra ekspert tomonidan baholash obyektiga borgan holda baholanayotgan mol-mulkni tekshirish va baholash to‘g‘risidagi hisobotda ko‘rsatilgan ma’lumotlarni tasdiqlash uchun mol-mulkning taqqoslanuvchi obyektlarini tekshirish natijalari keltiriladi)

3. Baholash to‘g‘risidagi hisobotning baholash faoliyati to‘g‘risidagi qonunchilik talablariga muvofiqligi

Hisobotda quyidagilar keltirilgan:

_________________________________________________________________________________________

(so‘ngra ekspert tomonidan baholash to‘g‘risida taqdim etilgan hisobotning baholash faoliyati to‘g‘risidagi qonunchilikka baholash obyektini baholash to‘g‘risidagi hisobot mazmuniga qo‘yiladigan umumiy talablarga rioya qilinishi bo‘yicha muvofiqligi haqidagi xulosalar keltiriladi).

Baholash maqsadlari uchun Hisobotda quyidagi yondashuvlardan foydalanilgan:

_________________________________________________________________________________________

_________________________________________________________________________________________

(so‘ngra ekspert tomonidan hisobotda Baholovchi tomonidan u yoki bu baholash yondashuvlaridan foydalanishning (yoki foydalanishni rad etishning) asoslanganligi to‘g‘risidagi xulosalar keltiriladi). Daromad bo‘yicha yondashuvdan foydalanish:

Tanlangan yondashuv doirasida Baholovchi __________________________ metodidan foydalandi.(so‘ngra ekspert tomonidan foydalanilgan yondashuv doirasida Baholovchi tomonidan aniq metodni tanlashning to‘g‘riligi va asoslanganligi to‘g‘risidagi xulosalar keltiriladi. Baholashning tanlangan metodi doirasida baholashni amalga oshirishda Baholovchi tomonidan foydalanilgan axborotlarning to‘liqligi va haqqoniyligi, hisoblashda Baholovchi tomonidan foydalanilgan miqdorlarning haqqoniyligi va asoslanganligini tahlil qilish natijalari keltiriladi).

Qiyosiy yondashuvdan foydalanish:

_________________________________________________________________________________________

Tanlangan yondashuv doirasida baholovchi __________________________ metodidan foydalandi.

(so‘ngra ekspert tomonidan foydalanilgan yondashuv doirasida Baholovchi tomonidan aniq metodni tanlashning to‘g‘riligi va asoslanganligi to‘g‘risidagi xulosalar keltiriladi. Baholashning tanlangan metodi doirasida baholashni amalga oshirishda Baholovchi tomonidan foydalanilgan axborotlarning to‘liqligi va haqqoniyligi, hisoblashda Baholovchi tomonidan foydalanilgan miqdorlarning haqqoniyligi va asoslanganligini tahlil qilish natijalari keltiriladi)

Xarajat bo‘yicha yondashuvdan foydalanish:

_________________________________________________________________________________________

Tanlangan yondashuv doirasida baholovchi _______________________________ metodidan foydalandi.

(so‘ngra ekspert tomonidan foydalanilgan yondashuv doirasida Baholovchi tomonidan aniq metodni tanlashning to‘g‘riligi va asoslanganligi to‘g‘risidagi xulosalar keltiriladi. Baholashning tanlangan metodi doirasida baholashni amalga oshirishda Baholovchi tomonidan foydalanilgan axborotlarning to‘liqligi va haqqoniyligi, hisoblashda Baholovchi tomonidan foydalanilgan miqdorlarning haqqoniyligi va asoslanganligini tahlil qilish natijalari keltiriladi)

Joriy etilgan chegirishlar va mukofotlar:

(Ushbu bo‘limda ekspert tomonidan hisoblashda Baholovchi tomonidan foydalanilgan chegirishlar va mukofotlar miqdorlarini qo‘llaganlikning asoslanganligi va ularning haqqoniyligi, shuningdek ularni aniqlashning haqqoniyligi to‘g‘risidagi xulosalar keltiriladi)

Baholashning har qaysi yondashuvi salmog‘ini asoslash:

_________________________________________________________________________________________

Baholovchi _______________________________ (baholashda qiymatni aniqlashga yondashuvlarda foydalanilgan salmoqni belgilash metodidan) foydalandi.

(so‘ngra ekspert tomonidan Baholovchi yondashuvlarining salmog‘ini (koeffitsiyentlarini) belgilashning asoslanganligi to‘g‘risidagi xulosalar keltiriladi)

4. O‘tkazilgan ekspertiza xulosalari:

Yuqorida bayon qilinganlarga asoslanib, 20_____ yil “____” ___________ dagi “_______________________”ni baholash to‘g‘risidagi ko‘rib chiqilgan (hisobot nomi) _____ -son hisobot_______________________________ deb e’tirof etiladi.

(haqqoniy/haqqoniy emas)

Ekspertizani o‘tkazgan ekspert ____________ (imzo)

Ekspertizani o‘tkazgan

baholovchi tashkilot rahbari _____________ (imzo)

Baholovchi tashkilot muhri

Holatlar

Bo‘sh turgan yer uchastkasi uchun (yaxshilanmagan) ESFni tahlil qilishni amalga oshirish ketma-ketligi

A. Binolar va yer uchastkasi (EU) kapitallashuv koeffitsiyentlari turlicha

A.1. Bozordagi taklif va talablarni inobatga olib, shartli bo‘sh turgan yer uchastkasi (EU)da muayyan foydalanishga mo‘ljallangan bino va inshootlarni qurish qiymatini aniqlash.

A.2. Potensial yalpi daromadni hisoblash (PYaD).

A.3. Yuklanganlik koeffitsiyenti va to‘lovlarni hamda boshqa daromadlarni yig‘ishdagi yo‘qotishlarga tuzatishlar kiritish.

A.4. Haqiqiy yalpi daromadni baholash (HYaD).

A.5. Operatsion xarajatlarni hisoblash (OX).

A.6. Kapital ta’mirlash uchun zaxira xarajatlarini hisoblash.

A.7. Sof operatsion daromadni hisoblash (SOD).

A.8. Bino uchun kapitalizatsiya koeffitsiyentini hisoblash.

A.9. Bino va inshootga tegishli daromadni hisoblash.

A.10. EUga tegishli daromadni hisoblash.

A.11. EU uchun kapitalizatsiya koeffitsiyentini hisoblash.

A.12. EU qiymatini baholash yer uchastkasiga tegishli EU uchun kapitalizatsiya koeffitsiyentiga bo‘lish orqali baholanadi.

B. Bino va yer uchastkasi (EU) uchun kapitallashuv koeffitsiyenti teng

B.1. Bozordagi taklif va talablarni inobatga olib, shartli bo‘sh turgan EUda muayyan foydalanishga mo‘ljallangan bino va inshootlarni qurish qiymatini aniqlash.

B.2. PYaDni hisoblash.

B.3. Yuklanganlik koeffitsiyenti va to‘lovlarni hamda boshqa daromadlarni yig‘ishdagi yo‘qotishlarga tuzatishlar kiritish.

B.4. HYaDni baholash.

B.5. Ekspluatatsiya xarajatlarini (EX) hisoblash va kapital ta’mirlashga zaxira xarajatlarini hisoblash.

B.6. SODni hisoblash.

B.7. Umumiy kapitalizatsiya koeffitsiyentini hisoblash.

B.8. Ko‘chmas mulk va yer uchastkasini yaxlit tarzda kapitalizatsiya usuli bilan ko‘chmas mulkning SODni hisoblash.

B.9. EU qiymatini ko‘chmas mulkning hisoblangan qiymati va yaxshilashlar uchun sarflangan xarajatlar farqi sifatida baholanadi.

V. Ko‘chmas mulkning mo‘ljallangan maqsad uchun sotuvdagi narxi ma’lum bo‘lgan holat uchun

V.1 Tahlil qilinayotgan EUda aniq mo‘ljallangan maqsad uchun qurilayotgan yaxlit ko‘chmas mulkning bozor qiymatini baholash.

V.2. Investorning foydasini inobatga olib, qurilish qiymati hisoblanadi.

V.3. EUning qiymati yaxlit ko‘chmas mulk obyektining bozor qiymati va qurilish qiymati o‘rtasidagi farq sifatida aniqlanadi.

Holatning bayoni

Holatning tavsifi

Tovar qiymatining yo‘qotilishi, %

Yangi

Yangi holatda, foydalanish muddati tugallanmagan, biron-bir o‘zgartirish yoki qo‘shimchalarsiz foydalanishga yaroqli.

0 — 5

Juda yaxshi

Deyarli yangi, belgilangan foydalanish muddati o‘tgan, lekin tovar o‘zgartirish yoki qo‘shimchalarsiz foydalanishga yaroqli, tovarning to‘liq massasi (butun hajmi) saqlangan holatda (yo‘qotishlarsiz), qayta qadoqlash, foydalanish yoki saqlash shartlarini o‘zgartirish talab qilinmaydi.

6 — 20

Yaxshi

Tovar foydaliligini oshirish uchun mayda xarajatlarni hisobga olganda foydalanishga yaroqli, qayta idishga solishni (qayta qadoqlashni) talab qiladi, qisqa foydalanish muddatiga ega, yangi tovar bilan birgalikda ishlatilishi mumkin, asosiy elementlarini almashtirmagan holda mayda ta’mirlash ishlari o‘tkaziladi (agar tovar mexanizm hisoblansa yoxud mexanik yoki elektron asosda ishlasa).

21 — 40

Qoniqarli

Tarkibiy jihatdan qayta ishlangandan so‘ng foydalanishga yaroqli, tovarning iste’mol xossalarini oshiruvchi muayyan qo‘shimchalar qo‘shilganda, foydalilik sifatlari oshirilganda qo‘llanilishi mumkin, tovardan foydalanish alohida qo‘llash sharoitlarini (yangi tovar bilan kam-kam qismlarini birgalikda ishlatishni talab qiladi), asosiy elementlarini almashtirgan holda yirik ta’mirlash ishlari o‘tkaziladi (agar tovar mexanizm hisoblansa yoxud mexanik yoki elektron asosda ishlasa).

41 — 60

Qoniqarsiz

Chiqindi materiallari, ikkilamchi xomashyo yoki parchalar yoxud ehtiyot qismlar sifatida foydalanishga yaroqli.

61 — 80

Mazkur metodikaning 1-ilovasiga muvofiq baholash obyektining texnik holatini ko‘zdan kechirish dalolatnomasi rasmiylashtiriladi.
16. Ko‘zdan kechirish dalolatnomasida mazkur Metodikaning 2-ilovasida keltirilgan mashina va uskunalar jismoniy holatining ekspert baholari shkalasiga muvofiq baholash obyektining texnik tavsiflari ko‘rsatiladi.
73. Hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan dastlabki ma’lumotlar mavjud bo‘lmagan taqdirda, baholovchi mazkur Metodikaning 2-ilovasida keltirilgan mashina va uskunalarning jismoniy holatini ekspert baholash shkalasidan foydalanishi mumkin.

Baholash obyektining texnik holatini ko‘rikdan o‘tkazish to‘g‘risida

DALOLATNOMA

(namunaviy shakl)

________ shahar

20__ yil “___” _________

Komissiya tarkibi:

1. ____________________________________________________

2. ____________________________________________________

Quyidagilar ishtirokida:

1. ____________________________________________________

2. ____________________________________________________

Baholash obyektining nomi (texnik hujjatlarga muvofiq ko‘rsatiladi; texnik hujjatlar bo‘yicha nomi buxgalteriya hujjatlaridagi nomi bilan tafovut qilganda keyingisi drob orqali ko‘rsatiladi):

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

Modeli (ishlab chiqaruvchini ko‘rsatgan holda rusumi):

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

Joylashgan joyi (joriy):

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

Inventar raqami:

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

Balans qiymati:

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

Qoldiq qiymati:

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

Ishlab chiqarilgan yili:

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

Foydalanishga topshirilgan sanasi:

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

Tasnifi: ishlab chiqarish / noishlab chiqarish.

Huquqlar: mulkda / egalikda / foydalanishda.

Maqsadi (asosiy): _______________________________________________________

Xizmat muddati: normativ _____________________________

qoldiq ____________________________

Qilingan oxirgi ta’mir: kapital (ishlarning turi va hajmi)

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

joriy (ishlarning turi va hajmi)

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

Baholash obyektining jismoniy holati:

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

Ko‘zdan kechirishda foydalanilgan material va uskunalar:

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

Ko‘zdan kechirishda ishtirok etganlarning alohida fikr-mulohazalari:

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

Dalolatnomaga ilova qilinadigan hujjatlar:

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

Ko‘zdan kechirishda ishtirok etganlarning imzolari:

________________________________________________________________________

________________________________________________________________________

1. _________________________________

2. _________________________________

3. _________________________________

4. _________________________________

5._________________________________

9. Baholovchi tomonidan turar joyning iste’molchilik sifatlari koeffitsiyenti mazkur Metodikaning 2-ilovasida keltirilgan iste’molchilik sifatlari koeffitsiyentlarini qo‘shish yo‘li bilan hisoblanadi.

I. Hududiy joylashtirilganlik koeffitsiyentlari

K1d. Uy-joyning qurilish zonalar bo‘yicha joylashuvi

Zonalari

Fuqarolarga yakka tartibdagi uy-joy qurish uchun berilgan yer uchastkalari uchun undiriladigan yer solig‘ining har yili tasdiqlanadigan stavkalari

Har bir zona uchun solishtirma ulushlari

1 zona

2 zona

3 zona

4 zona

..... zona

..... zona

..... zona

K1d. fuqarolarga yakka tartibdagi uy-joy qurish uchun berilgan yer uchastkalari uchun undiriladigan har yili tasdiqlangan yer solig‘i stavkalari asosida hisoblanadi.

Koeffitsiyentni hisoblash har bir zona uchun solishtirma ulushlarini berish yo‘li bilan o‘tkaziladi, ya’ni barcha zonalar bo‘yicha soliq stavkasi qo‘shiladi va har bir zona uchun solishtirma ulush chiqariladi.

Olingan solishtirma ulushlar uy-joy imoratining har bir zonasi uchun hududiy joylashtirilganlik ko‘rsatkichi hisoblanadi.

Izoh: Bunda uy-joy imorati zonalari bo‘yicha uy-joyning joylashuvi koeffitsiyenti tasdiqlanadigan fuqarolardan yakka tartibda uy-joy qurishga taqdim qilinganligi uchun undiriladigan yer solig‘i stavkalari bazasidan kelib chiqqan holda har yili qaytadan hisoblab chiqiladi.

Ko‘rsatkichlar

Tavsifi

Qiymatning o‘zgarishi (foizda)

oshishi

kamayishi

K2d. Uy-joyning kvartal ichida joylashganligi

Shovqin darajasi pasaygan, mikroiqlim yaxshilashi

6.0

K3d. Uy-joyning magistral ko‘chalar bo‘ylab joylashganligi

Transport harakatidan chiqadigan shovqin, gazlanganlik (asosiy old tomoni bilan (magistral ko‘chalarning) qizil chizig‘idan chiqib ketgan uy-joylar uchun)

6.0

K4d. Uy-joyning jamoat transporti bekatidan 500 m narida joylashganligi

Jamoat transportidan foydalanishning qulayligi

6.0

K5d. Uy-joyning savdo va maishiy xizmat ko‘rsatish shoxobchalaridan 500 m narida joylashganligi

Tovarlar sotib olish va maishiy xizmatlardan foydalanishning qulayligi

6.0

K6d. Uy-joyning yirik ishlab chiqarish obyektlari, aerodromlar, temir yo‘llardan uzoqlashish zonalariga yaqin joylashganligi

Atmosferaning samolyotlar parvozi va temir yo‘llar tarkibi harakatidan, zararli chiqindilardan gazlar bilan to‘lganligi

10.0

II. K7d. Uyning iste’molchilik xususiyatlari

5 qavatdan ortiq qavatli uylarda liftning yo‘qligi

3

Galereya turidagi uy

1

Oilaviy yotoqxona turidagi uy

Ishlaydigan axlat tashlash quvuri mavjudligi

2

Uy devorlarining konstruktiv tavsiflari

daraxt

10

g‘isht

10

III. Kvartiralarning sifat ko‘rsatkichlari

K1k. Kvartiralarning uyning oxirgi qavatida joylashganligi

Yil fasllari bo‘yicha xona ichki haroratining bir me’yorda bo‘lmasligi

Sifat ko‘rsatkichiga ta’sir qiluvchi foizlarni hisoblash quyida keltirilgan

K2k. Kvartiralarda markazlashtirilgan issiqlik ta’minotining yo‘qligi

Suvni isitish va xonalarni isitishdagi noqulayliklar

5.0

K3k. Sanuzellarning (vanna va hojatxonaning) bir xonaga joylashganligi

3

K4k. 7m2dan katta oshxona maydoni

4 va har bir 3 m2ga oshishda 0,2 dan qo‘shib boriladi

K5k. Yirik panelli uylar uchun kvartiralarning chetki qismlarda joylashganligi

Xonalardagi harorat-namlik rejimining yetarli emasligi

4.0


Hujjatda xato topganingizda, uni belgilab Ctrl+Enter ni bosing.

© O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi qoshidagi “Adolat” milliy huquqiy axborot markazi davlat muassasasi